Houtig erfgoed in de Vlaamse Ardennen
In maart 2023 bundelden het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen (RLVA) en negen gemeenten hun krachten om het waardevolle houtig erfgoed in kaart te brengen. De deelnemende gemeenten zijn Gavere, Zottegem, Maarkedal, Herzele, Zwalm, Sint-Lievens-Houtem, Geraardsbergen, Ronse en Wortegem-Petegem.
Wat is houtig erfgoed?
Houtig erfgoed omvat bomen, hagen en houtkanten met een bijzondere historische, culturele of genetische waarde. Veel van deze erfgoedbomen stammen af van oude, vaak autochtone soorten die vandaag bijna verdwenen zijn uit ons landschap. Ze fungeren als levende tijdscapsules die waardevol genetisch materiaal bewaren voor toekomstige generaties.
Twee jaar veldwerk door vrijwilligers
Gedurende twee jaar trokken vrijwilligers en medewerkers van RLVA eropuit om markante bomen en houtige elementen te inventariseren. Ze maten deze op en legden ze vast op beeld. In Sint-Lievens-Houtem leidde dit tot de registratie van 37 nieuwe erfgoedelementen. Samen met de eerder opgenomen 16 elementen telt de gemeente nu 53 unieke erfgoeditems.
Zorg voor gezondheid en behoud
Naast het inventariseren werd ook aandacht besteed aan de gezondheid van het houtig erfgoed. Zo kreeg de iconische ‘Spooklinde’ in Bavegem een kroonverankering om de stabiliteit te verbeteren. Via het ‘Entenproject’ van de provincie Oost-Vlaanderen werden enten genomen van deze veteraanboom, met als doel de waardevolle genetica opnieuw te verspreiden in het landschap.
Een engagement voor de toekomst
Op 1 april 2025 werd het Leader-project ‘BehouT het Verleden – relaas van levend erfgoed’ feestelijk afgesloten. Tijdens het slotevenement ondertekenden de negen betrokken gemeenten een charter. Hiermee engageren ze zich om het houtig erfgoed op te nemen in hun toekomstig beleid.
Deze ondertekening is een krachtig signaal: het erkent de landschappelijke en erfgoedwaarde van bomen, hagen en houtkanten. De gemeenten beloven de opgebouwde kennis uit de inventaris te gebruiken als leidraad voor hun groen- en omgevingsbeleid.
Spooklinde
De spooklinde is een eeuwenoude, vierstammige veteranenboom omweven van spookverhalen. Dit weekend waren het geen spoken die om de boom heen dwaalden maar boomverzorgers.
Ze dienden de eerste hoognodige zorgen toe om hem hopelijk nog lang te laten voortbestaan:
- dode takken werden verwijderd
- de uitgescheurde tak werd verankerd mbv een ketting
- we bekijken hoe we in de toekomst ook de standplaats kunnen verbeteren, door de boomwortels meer ruimte te geven
provincie Oost-VlaanderenInteresse?
Ben je zelf geïnteresseerd in bomen met een erfgoedwaarde? Weet je een prachtexemplaar staan? Neem dan zeker contact op met de werkgroep ‘Behout het verleden’ via annelies.schepens@rlva.be.
Promotor: Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen
