Wat is project Airkoe?
Elke landbouwer weet hoe belangrijk gezonde dieren zijn. In tijden van toenemende hittegolven en droogte wordt beschutting in de weide steeds urgenter. Bomen bieden natuurlijke verkoeling en verminderen hittestress bij
runderen en ander vee. Tegen 1 januari 2029 moet er beschutting zijn voor dieren die buiten worden gehouden. Ook mooi meegenomen: bomen in de weide zijn een opsteker voor het landschap en de biodiversiteit.
Plant gratis schaduwbomen voor je vee
Via www.airkoe.vlaanderen kunnen actieve landbouwers met landbouw-huisdieren op hun weide zich aanmelden. Een bomenexpert van het Regionaal Landschap komt ter plekke om samen de beste locatie, boomsoorten en aantallen (max. 10 per landbouwer) te bepalen. De levering van het plantgoed én de aanplanting ervan (incl. boompalen en boombescherming tegen vraat) gebeuren in de winter van 2026/2027.
Deze campagne, met steun van de Vlaamse Overheid, zorgt voor meer dierenwelzijn, sterkere biodiversiteit én een mooier landschap.
Persbericht 12 februari 2026: Bomen als beschutting voor weidedieren
Regionale Landschappen ronden eerste Airkoe-aanplant succesvol af
Vanaf 2029 moeten weidedieren beschermd zijn tegen hitte en koude, zoals vastgelegd in de Vlaamse Codex Dierenwelzijn. Door warmere zomers en langere hittegolven neemt hittestress bij dieren toe, met een impact op hun welzijn, gezondheid en gedrag. Beschutting in de weide wordt daardoor steeds belangrijker. Met het project Airkoe nemen de 18 Regionale Landschappen, samen met de Vlaamse overheid, een actieve rol op om die uitdaging op het terrein aan te pakken.
Airkoe ondersteunt veehouders om beschutting in de weide op een natuurlijke en landschappelijk passende manier te voorzien. In plaats van schuilhokken of verharde constructies, zet het project in op bomen en begeleiding. Zo wil Airkoe vermijden dat open weides versnipperen door tijdelijke constructies en blijft het landschap open en leesbaar. De aangeplante bomen hebben tijd nodig om te groeien, maar bouwen stap voor stap aan een duurzame oplossing op lange termijn.
Begeleiding dicht bij de landbouwpraktijk
Binnen Airkoe spelen de Regionale Landschappen een sleutelrol. Zij begeleiden veehouders bij de aanvraag en de aanplant, met plaatsbezoeken, advies op maat en opvolging op het terrein. Soortkeuze, locaties en aantallen worden afgestemd op het bedrijf en het landschap. De bomen worden geleverd, aangeplant en beschermd, zodat landbouwers maximaal worden ontzorgd.
“Door die nabijheid kunnen we regelgeving vertalen naar haalbare ingrepen op het terrein,” vertelt Nathalie Saelens van Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen tot Dender (RLVAD). “We vertrekken vanuit de praktijk van de landbouwer én van wat past binnen het landschap.”
Hoe dat eruitziet op het terrein
In Geraardsbergen stapte veehouder Patrick Mertens mee in Airkoe. Op zijn gemengd landbouwbedrijf Hof te Steenborre, waar hij samen met zijn vrouw en drie kinderen een 200-tal runderen houdt, liet hij via RLVAD zes populieren, drie lindes en een haagbeuk aanplanten, verspreid over de weides en bij de stal. Bij de aanplant kreeg hij advies van RLVAD over soorten en locaties; de bomen werden aangeplant door sociale-economiebedrijf Kiemkracht.
“De bomen zijn nog jong,” zegt Patrick, “maar het doel is duidelijk: op termijn zorgen ze voor beschutting voor mijn dieren, op een manier die ook het landschap waarin ik zo graag boer, versterkt.”
Landbouw onder druk, maar blijven kiezen voor weidegang
De context waarin Patrick vandaag onderneemt, maakt zulke keuzes niet vanzelfsprekend. Hij voelt hoe zwaar de druk op landbouw weegt, onder meer door het stikstofdecreet en de ligging van zijn bedrijf nabij een boszone die deel uitmaakt van het biodiverse Natura 2000-netwerk.
“Soms leeft het gevoel dat landbouwers voortdurend moeten bewijzen dat er voor hen nog een plaats is,” zegt hij. “Een collega deed zijn koeien weg: hun ontlasting zorgde voor te veel stikstofneerslag in het bos. Nu zijn de weiden akkerland. Willen we dat?” Volgens Patrick is er nood aan meer wederzijds vertrouwen tussen overheden en boeren.
Toch kiest hij er bewust voor om mee te stappen in Airkoe. Ondanks dat boeren in Vlaanderen geen eenvoudige zaak meer is door veel regelgeving, wil hij blijven koeien houden. “Hun plaats is hier, op deze weiden” aldus Patrick. Zorg dragen voor mijn dieren op de wei, dat is voor mij evident,” besluit hij.
Samen werken aan dierenwelzijn én landschap
Volgens de Regionale Landschappen toont Airkoe hoe dierenwelzijn, landbouw en landschap samen kunnen landen op het terrein. Door veehouders te ondersteunen met kennis, begeleiding en uitvoering, wordt de stap van regelgeving naar haalbare oplossingen kleiner.
De aanplantingen binnen Airkoe lopen nog tot eind december 2027. Actieve veehouders kunnen zich aanmelden via www.airkoe.vlaanderen, bij voorkeur vóór september 2026, zodat het planten nog ingepland raakt!
Airkoe in Vlaanderen in cijfers
(stand van zaken 30 januari 2026)
- 166 aanvragen ingediend, waarvan 122 door actieve landbouwers
- 85 landbouwers kregen advies op maat
- 45 landbouwers kregen dit plantseizoen effectief bomen aangeplant
- In totaal zijn 343 bomen ingetekend
- Meest gekozen boomsoort: linde
